| |
Referandum
Türkiye’de 22 Temmuz Pazar günü milletvekili genel seçimi için sandık başına
giden seçmenler, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini de öngören anayasa
değişikliği paketinin halkoyuna sunulmasıyla, 21 Ekim’de bu kez referandum için
sandık başına gidecek. Türkiye’de 5. kez referandum yapılacak.
5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Bazı Maddelerinde Değişiklik
Yapılmasına Hakkında Kanun, 21 Ekim 2007’de halkoyuna sunulacak.
| 1 |
Türkiye’de ilk referandum, 27 Mayıs 1960 askeri
müdahalesinin ardından hazırlanan 1961 Anayasası için yapıldı. 9 Temmuz
1961’deki halkoylaması ile 1961 Anayasası, yüzde 38.3 "hayır" oyuna
karşılık, yüzde 61.7 "evet" oyuyla kabul edildi. |
| 2 |
Türkiye ikinci kez "1982 Anayasası"nın halkoyuna sunulması
üzerine sandık başına gitti. İkinci referandum, 1980 askeri müdahalesinin
ardından hazırlanan 1982 Anayasası için 7 Kasım 1982’de yapıldı.
Halkoylamasına, 18 milyon 885 bin 488 seçmen katıldı. 17 milyon 215 bin 559
seçmen "kabul" (yüzde 91.37), 1 milyon 626 bin 431 seçmen de "ret" (yüzde
8.63) oyu kullandı. 1982 Anayasası, sonuçların açıklanmasıyla 9 Kasım
1982’de yürürlüğe girdi. |
| 3 |
Türkiye’de 3. halkoylaması, 1982 Anayasası’nın Geçici 4.
maddesi ile getirilen 10 ve 5 yıllık siyasal yasakların kalkıp kalkmaması
konusunda 6 Eylül 1987’de düzenlendi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK),
halkoylaması sonuçlarını 12 Eylül 1987’de açıkladı. Halkoylamasına 24 milyon
436 bin 821 seçmen katıldı. Geçerli 23 milyon 347 bin 856 oydan 11 milyon
711 bin 461’i "evet", 11 milyon 636 bin 395’i "hayır" çıktı. Böylece, Geçici
4. madde yürürlükten kalktı. |
| 4 |
Türkiye’nin dördüncü kez önüne getirilen halkoylaması
sandığının konusu ise Anayasa’nın 127. maddesindeki yerel seçimlerin 1 yıl
erkene alınıp alınmaması oldu. Bu halkoylaması, 25 Eylül 1988’de yapıldı.
Seçmenlerin yüzde 65’i "hayır", yüzde 35’i "evet" oyu kullandı. Böylece
yerel seçimlerin erkene alınması için Anayasa’nın 127. maddesindeki
değişiklik kabul edilmedi ve 13 Kasım 1988 olarak öngörülen erken yerel
seçim yapılmadı. |
Halkoylamasında, milletvekili genel seçimlerinden farklı olarak beyaz renk
üzerinde "Evet", kahverengi üzerinde "Hayır" ibareleri bulunan iki ayrı renkten
oluşan birleşik oy pusulası kullanılacak. Halkoylamasına katılanlar, üzerinde
özel işaret bulunan mühürü birleşik oy pusulasında tercih ettiği kısmın üzerine
basarak oyunu kullanacak.
|
|
